De kunst van gezellig wonen: waarom Spanjaarden geen kaarsen nodig hebben

In een tapasbar in Marbella hoorde ik laatst een stel Nederlanders verzuchten dat Spanjaarden “niets met gezelligheid hebben”. Ik glimlachte. Ik heb jaren in Engeland gewoond, dus ik dacht dat ik wist wat coziness was — tot ik Nederlanders hoorde praten over gezelligheid. Een woord dat zelfs mijn Britse vrienden fascineert, omdat het alles lijkt te omvatten van kaarslicht tot kroketten.

Maar hier in Andalusië heb ik geleerd dat gezellig wonen in Spanje niet betekent dat je kaarsen aansteekt, maar iets wat vanzelf ontstaat. Je hoeft er geen accessoires voor te kopen — alleen mensen.

Het Nederlandse geheim: sfeer in potjes en lontjes

In Nederland lijkt gezelligheid vaak een doe-het-zelfproject. Je koopt het bij de Blokker, giet het in glas, steekt het aan en wacht tot het werkt. Kaarsen, dekentjes, stringlights — hoe meer sfeer, hoe beter. Er is iets aandoenlijks aan die drang om warmte te creëren in een land waar het negen maanden per jaar regent. Maar het leidt ook tot een grappig misverstand: dat sfeer een kwestie is van spullen.

Misschien komt het door dat vorige stuk dat ik schreef over slimme verlichting, maar ik merk hoe anders licht hier voelt. Daar ging het om wat lampen doen — hier om wat ze niet hoeven te doen. Soms is de mooiste sfeer gewoon wat overblijft als je het licht uitlaat.

Licht zonder lampen: de Spaanse manier van samen zijn

In Spanje is licht overal. Het komt van buiten, van muren die wit genoeg zijn om de zon te spiegelen, van open ramen en stemmen die over de patio galmen. Gezelligheid hier heeft niets met kaarsen te maken, maar met aanwezigheid. Niemand zegt “laten we het gezellig maken” — ze zijn het gewoon al.

Een maaltijd duurt drie uur, niet omdat er zoveel gangen zijn, maar omdat niemand haast heeft. Er wordt gelachen, over elkaar heen gepraat, wijn bijgeschonken en brood gebroken. Je hoort het leven bruisen in plaats van zachtjes knisperen.

Eten, geluid en nabijheid — het echte sociale weefsel

Waar de Nederlander stilte en sfeer zoekt, vindt de Spanjaard verbondenheid in geluid. De keukentafel is hier het middelpunt van het universum. Iedereen praat tegelijk, en dat is juist de bedoeling. De muren zijn dun, de straten luidruchtig, en toch voelt het intiem. Misschien omdat niemand zich verschuilt achter perfectie — het leven is hier altijd een beetje rommelig, maar nooit koud.

De les van de patio: samen is genoeg

In Andalusië kun je ’s avonds buiten zitten onder een lampion van een buurman die je nog nooit hebt ontmoet, en je toch thuis voelen. Dat is de ware kunst van gezellig wonen: ze ontstaat wanneer niemand haar probeert te regisseren.

Dus nee, Spanjaarden hebben geen kaarsen nodig. Ze hebben elkaar, de lucht die nog warm is na zonsondergang, en het vanzelfsprekende gevoel dat samen zijn geen activiteit is, maar een manier van leven.