Schoonmaken in Spanje: de truc zit in wat je níet doet

In augustus vond ik dat je vooral níet moest schoonmaken. Te vroeg, te warm, te zonde om het zand van de zomer al de deur uit te vegen. Inmiddels zijn we een paar weken verder, de avonden worden donkerder, de hitte is draaglijker en het moment lijkt rijp. Maar ook nu geloof ik dat de kunst van schoonmaken in Spanje vooral zit in wat je níet doet.

Schoonmaakstress is een exportproduct

Ik zie het vaak bij nieuwkomers: zodra september begint, vliegen de emmers sop, de hogedrukspuit en de poetsdoeken tevoorschijn alsof er een audit aankomt. Het lijkt wel alsof ze het Nederlandse idee van ‘najaarsschoonmaak’ hebben ingevoerd in een land dat daar helemaal niet om vraagt.

Spanje is geen showroom. Het is een land waar een vloer gerust een beetje verkleurd mag zijn van de zon, en waar een tuin pas leeft als er een paar dorre blaadjes blijven liggen.

Hou wat rommel als souvenir

Een schoon huis is fijn, maar een té schoon huis voelt kil. Als je alles blinkend maakt, poets je ook je zomer weg. Laat dus wat sporen liggen: de bleke vlek op de tafel waar altijd een vaas stond, een verweerd kussen dat nog ruikt naar zonnebrand, een korrel zand in de gang die je doet glimlachen. Het zijn kleine herinneringen dat je niet alleen gewoond hebt, maar ook geleefd.

Poets niet tegen de natuur in

Veel mensen grijpen nu naar de hogedrukspuit om terrassen en muren weer strak te maken. Maar de natuur doet dat werk grotendeels zelf. De eerste regenbuien spoelen het stof weg en de herfstzon droogt alles weer op. Waarom liters water verspillen om iets te forceren dat vanzelf gebeurt? Hetzelfde geldt voor de tuin: laat de grond even ademen, en je zult zien dat de nazomer een beter herstelplan heeft dan welke schoonmaakroutine ook.

Schoonmaken doe je in Spanje niet midden op de dag

Wie midden op de middag gaat schoonmaken in Spanje, heeft ofwel een hekel aan zichzelf, of een slecht geïsoleerd huis. Het is de stomste timing die je kunt kiezen: ramen open en je haalt vooral warme lucht en stof naar binnen, jezelf inclusief. Slimmer is om het pas aan te pakken in de avondschemer, vóór het echt donker wordt. Dan is de lucht koeler, heb je nog genoeg zicht om te zien wat je doet, en voelt het meer als een frisse afsluiting van de dag dan als een strafexpeditie.

Ongedierte management

Vergeet niet: in Spanje woon je nooit alleen. Mieren, kakkerlakken en muggen zijn dol op kruimels, vochtige hoekjes en dat ene vergeten glas sangría op het aanrecht. Schoonmaken is dus niet alleen voor jezelf, maar ook om te voorkomen dat je ’s nachts ineens een klein buurtfeestje in je keuken aantreft.

Niet alles wat rondkruipt is trouwens je vijand. Gekko’s, die kleine hagedissen op je muren, zijn eerder je bondgenoten. Ze eten muggen en ander gespuis sneller op dan je met een vliegenmepper kan bijhouden. Als er dus eentje langs je plafond wandelt terwijl jij de vloer dweilt: laat ‘m zijn werk doen.

Schoonmaken als test, niet als eindspel

In plaats van alles perfect te willen hebben, gebruik september om te kijken waar je huis de zomer níet heeft doorstaan. Het tegelwerk dat echt dof is geworden, de luiken die klemmen van de droogte, de muur die scheurtjes vertoont. Dat zijn de plekken die straks je aandacht verdienen. De rest? Laat het zitten. Het is geen wedstrijd in glans, het is onderhoud met verstand.

Minder poetsen, meer leven

Schoonmaken in Spanje draait niet om een foutloze woning. Het gaat om een huis dat meebeweegt met de seizoenen. Een huis dat mag ademen, stof mag verzamelen en hier en daar wat littekens mag tonen. De truc is niet dat je blinkt, maar dat je weet wanneer je het mag laten.