Spanjaarden zijn niet stipt: over een vooroordeel dat maar half klopt

Hij stond er al toen de notaris aankwam. Zeven minuten te vroeg, map onder de arm, stropdas recht. De Nederlander die zijn huis aan de Costa kocht en er zeker van wilde zijn dat hij op tijd was. De notaris keek hem aan, groette, deed de deur open. Om precies de afgesproken tijd begon de overdracht.

Dat past niet in het verhaal dat de meeste mensen over Spanje vertellen.

Niet stipt

“Spanjaarden zijn niet stipt” is een van die uitspraken die iedereen hier na een paar maanden heeft overgenomen. En net als de meeste clichés klopt hij genoeg om te overleven, maar te weinig om bruikbaar te zijn.

Het onderscheid zit in de context. Zakelijk, formeel, professioneel: een Spaanse advocaat, notaris, dokter of aannemer die een afspraak maakt, houdt zich daaraan. Niet altijd op de minuut, maar de marge is kleiner dan veel expats verwachten. Wie een uur te laat verschijnt bij een zakelijke afspraak, staat buiten. Dat geldt in Spanje net zo goed als elders.

Sociale tijd

Wat anders is, is de sociale tijd. Een verjaardag die om zeven uur begint, begint om half negen. Een etentje bij vrienden waar je om negen uur wordt verwacht, loopt uit tot na middernacht zonder dat iemand dat vreemd vindt. Niet omdat de gasten het niet serieus nemen, maar omdat de avond zelf het doel is, niet het tijdstip van aankomst.

Dat is geen onbetrouwbaarheid. Het is dus niet dat Spanjaarden niet stipt zijn. Het is een andere definitie van wat een afspraak is.

Het probleem ontstaat als expats die twee contexten door elkaar halen. De aannemer die zegt dat hij dinsdag komt en woensdag belt, is niet typisch Spaans. Dat is een slechte aannemer. De vriend die drie kwartier te laat binnenloopt en meteen de sfeer meebrengt, is niet onbeleefd. Dat is gewoon een Spaanse avond.

Wie dat onderscheid maakt, ergert zich minder. En begrijpt meer.