Benidorm Pride: hoe Spanje in vijftig jaar de wereld inhaalde

Op de Levante-boulevard staat iemand in een roze tutu en gouden laarzen een selfie te maken met een Spaanse oma die haar boodschappenkar vasthoudt. Allebei lachen ze. Dat is Benidorm Pride.

Ik ben normaal geen Benidorm-ganger. Maar deze week maak ik een uitzondering. Benidorm Pride loopt van 1 tot 6 september. Gisteravond was de Pink Party. Morgen is de opening van de Main Stage. Zaterdag de grote parade langs het strand van Levante naar het Julio Iglesias Auditorium. Tienduizenden mensen, voornamelijk Brits en Iers publiek, maar ook Spanjaarden, Nederlanders, Belgen, Duitsers. De stad die nooit slaapt, slaapt deze week helemaal niet.

Van Franco naar Benidorm Pride

Wat weinig mensen die hier feesten zich realiseren: vijftig jaar geleden was dit ondenkbaar. Onder Franco was homoseksualiteit strafbaar. De Ley de Vagos y Maleantes, later vervangen door de Ley de Peligrosidad Social, stuurde mensen naar werkkampen. De eerste voorzichtige Pride-marsen in Spanje, eind jaren zeventig, waren daden van buitengewone moed. Mensen marcheerden wetende dat ze de politie tegenover zich konden vinden.

Spanje legaliseerde het homohuwelijk in 2005, als vijfde land ter wereld. Negen jaar na Franco’s dood.

Drie bolwerken op één kustlijn

Benidorm is niet de enige. Sitges, een uur ten zuiden van Barcelona, is al decennia een van de grootste LGBTQ+-bestemmingen van Europa. Rustiger dan Benidorm, meer Catalaans, minder Brits. De Pride daar is in juni en trekt een ander publiek: meer internationaal, meer gekleed, meer kunstzinnig.

Barcelona zelf heeft een van de grootste Pride-evenementen van Europa, ook in juni. De Eixample, het roze driehoek van de stad, is het bruisende hart van de LGBTQ+-gemeenschap in Spanje.

Drie plekken, drie karakters, één land. En al die drie aan de kust.

Wat Benidorm anders maakt

Benidorm Pride is volkser dan Sitges of Barcelona. Minder politiek, meer feest. Drag shows op straat. Pool parties overdag. Dertig kleine gaybars in de Calle Gerona die de hele week open zijn tot zonsopgang.

Dat past bij Benidorm. Het is nooit een stad geweest die zich ergens voor schaamt. De torenflats, de all-inclusive hotels, het Engelse bier. Benidorm heeft altijd gedaan wat het deed zonder uitleg. Die instelling maakt het ook een vrijplaats. Je kunt hier zijn wie je bent zonder dat iemand opkijkt.

Dat is niet vanzelfsprekend. Niet eens zo lang geleden.

De oma met de boodschappenkar

Ze stond er nog steeds toen de selfie gemaakt was. Ze zei iets in het Valenciaans, iets wat ik niet verstond. De man in de roze tutu verstond het ook niet. Ze wees naar zijn laarzen, knikte goedkeurend, en reed door.

Dat is misschien het beste bewijs dat er iets wezenlijk is veranderd in dit land.