De kleine Spaanse zoetigheden die december speciaal maken

Net zoals vorige week begint dit verhaal op de markt. Op de Spaanse markt in december merk je het direct: Zoetigheden! Overal duiken de geuren van amandel, kaneel en geroosterde suiker op. Niet de zoete overdaad van een kerstmarkt, maar de ingetogen tradities van families die al generaties hetzelfde bakken, rollen, kneden en roosteren. Aan de Costa hoort december net zo vanzelfsprekend bij zoetigheid als de lichtjes bij de straten.

Turrón: het begin van alles

De decembermaand begint met turrón, de klassieker uit Alicante en Jijona. In de winkels liggen tientallen varianten, maar uiteindelijk draait het altijd om twee stijlen: de harde turrón met hele amandelen, en de zachte Jijona-turrón die bijna romig wordt door het malen van amandel en honing. Omdat beide een beschermde oorsprong hebben, herken je kwaliteit aan het keurmerk van Jijona of Alicante. Het is het soort zoet dat niet alleen gegeten wordt, maar ook gegeven wordt: aan buren, vrienden of als afsluiter van een diner.

Polvorones en mantecados: zacht, kruimelig en traditioneel

In Andalusië zijn polvorones en mantecados de decemberklassiekers. Kleine brokjes die in je hand bijna uit elkaar vallen en smaken naar amandel, citroen of sesam. Ze zijn zo licht dat je je afvraagt hoe veel werk erin zit, maar dat is juist de kunst: echte polvorones worden met de hand gevormd, en elke regio heeft zijn eigen draai eraan. Goedkope varianten zijn vaak te droog; de beste hebben een zachte geur van geroosterde amandel.

Mazapán: subtieler dan je verwacht

Wie aan marsepein denkt, verwacht vaak zware zoetheid, maar Spaans mazapán — vooral uit Toledo — is verfijnder. Klein, licht gekaramelliseerd en met een smaak die vooral draait om kwaliteit van de amandel. In december verschijnen ze in kleine doosjes in bakkerijen, meestal gevuld met figuurtjes die per streek verschillen. Ze lijken simpel, maar zijn een van de oudste decembertradities van Spanje.

Roscos de vino: het geurtje van de feestdagen

Roscos de vino zijn ringvormige koekjes met wijn, anijs en sesam — typisch voor Zuid-Spanje. Je ruikt ze vaak eerder dan je ze ziet. Ze hebben dat herkenbare aroma dat meteen aan december doet denken. Ze worden meestal geserveerd bij koffie of als zoete afsluiter na een visgerecht of soep. In veel gezinnen horen ze net zo bij de maand als kerstliedjes bij de radio.

Buñuelos en churros: december op straat

Wanneer de avonden iets frisser worden, verschijnen in veel dorpen en steden de eerste kraampjes waar churros en buñuelos worden gebakken. Geen toeristische versie maar de echte, licht krokante randjes, vers uit het vet, bestrooid met suiker. Buñuelos — luchtige deegbolletjes — zijn vooral populair rond feestdagen en lokale vieringen. Het is het soort zoet dat je niet bewaart maar meteen opeet, vaak terwijl je nog door de straat loopt.

Waarom december zo zoet is

De Spaanse zoettradities zijn geen losse recepten, maar onderdeel van de feestmaand. De oorsprong ligt in eeuwenoude katholieke gebruiken, de oogst van amandel en citrus in de winter, en de gewoonte om rond de feestdagen te delen wat je hebt. Zo wordt december een maand van kleine traktaties in plaats van grote desserts: hapjes die je doorgeeft, meeneemt of bewaart voor een rustige middag.

10De smaak van een Spaanse december

Het bijzondere aan deze Spaanse zoetigheden is dat ze in december overal beschikbaar zijn, maar toch hun charme behouden. Een stukje turrón met goede amandel, een polvorón die zacht uit elkaar valt, een warme churro op een koele avond — het zijn eenvoudige dingen die de maand herkenbaar maken.

In elke hap zit een verhaal: en in december is dat verhaal zoet, klein en traditiegetrouw.