Eind januari, wanneer het culturele leven ontwaakt

Eind januari verandert er iets aan de Costa, zonder dat iemand het aankondigt. Het is niet ineens drukker en ook niet meteen feestelijker. Maar het stille midden van de winter schuift langzaam op. Niet met plannen, wel met tekenen.

In Villajoyosa verschijnen de eerste affiches op muren die wekenlang leeg bleven. Ze hangen er wat schuin, soms half overlapt door iets ouds. Niet groots, niet opvallend. Gewoon aanwezig. Op een plein staat iemand langer stil bij een praatje dan de dagen ervoor. Het gesprek blijft klein, maar het duurt net iets langer.

Het culturele leven ontwaakt hier niet met een startschot, maar met beweging aan de randen.

Voorzichtig vooruit kijken

Wat deze dagen typeert, is dat de aandacht weer naar buiten kruipt. Winkels laten subtiel iets nieuws zien. Geen uitbundige etalages, maar kleine signalen. In een bar ligt een stapel flyers op de toonbank. Niemand pakt ze allemaal mee. Ze zijn er alvast.

Je merkt het ook aan gesprekken. Niet aan wat er wordt afgesproken, maar aan wat wordt genoemd. Carnaval komt voorbij in een bijzin. Valentijnsdag wordt genoemd zonder knipoog. Niet als evenement, maar als iets dat eraan zit te komen.

De maand zelf verandert niet van karakter. Ze verliest alleen haar geslotenheid.

Wanneer natuur vooruitloopt

Op plekken buiten het dorp bloeit de amandelboom al. Dat is geen cultureel moment, maar het werkt wel zo. Het landschap loopt vooruit, ongeacht de agenda. Roze en wit verschijnen op hellingen waar wekenlang niets gebeurde.

Wat mij hier altijd aan opvalt, is hoe vanzelfsprekend die bloei wordt opgenomen in het dagelijks leven. Niemand staat erbij stil, maar iedereen ziet het. Het is een teken dat niet hoeft te worden uitgelegd.

De natuur kondigt niets aan, maar zet iets in beweging.

Cultuur zonder aankondiging

Het bijzondere aan deze fase is dat cultuur hier niet begint met een programma. Er is geen officiële opening van het seizoen. Het culturele leven ontwaakt doordat mensen weer iets verwachten, zonder precies te weten wat.

Pleinen worden weer iets meer gebruikt. Muziek klinkt weer af en toe uit een open raam. Dingen krijgen weer een bedoeling, al blijft die nog vaag.

Eind januari is geen maand op zichzelf. Het is het moment waarop je merkt dat stilte niet verdwijnt, maar plaatsmaakt. Dat het rustige ritme van januari niet stopt, maar zich voorbereidt op iets anders.

En juist omdat dat hier zonder haast gebeurt, voelt het begin van februari nooit als een breuk. Het is geen nieuw hoofdstuk, maar een volgende bladzijde.