Stroomprijs in Spanje: hoe onafhankelijk wil je blijven van het net?

De stroom kwam terug. En daarna vergaten we het weer.

Op 28 april vorig jaar zat heel Spanje zonder stroom. Niet een wijk, niet een stad. Het hele land. Midden op de dag, binnen vijf seconden, weg.

Ik stond in de keuken. Het koffiezetapparaat stopte. De koelkast werd stil. Mijn telefoon had nog batterij, maar wifi was er niet. Buiten op straat stonden mensen bij de stoplichten die niet meer werkten. Niemand wist hoe lang het zou duren.

Het duurde tot diep in de avond.

En nu, een jaar later, moet ik er bewust aan terugdenken. Het leven ging verder. De koelkast deed het weer. De koffie werd gezet. En ergens in die terugkeer naar normaal verdween ook de vraag die die middag zo helder was: hoe afhankelijk zijn we hier eigenlijk?

Wat de rekening sindsdien zegt

De stroomprijs in Spanje is het afgelopen jaar verder gestegen. Een gemiddeld huishouden betaalt inmiddels rond de 84 euro per maand, meer dan tien euro meer dan een jaar geleden. De tijdelijke belastingverlagingen die tijdens de energiecrisis werden ingevoerd zijn afgelopen. Het btw-tarief op stroom ging terug naar 21 procent.

Dat voelt oneerlijk in een land dat inmiddels meer dan de helft van zijn elektriciteit opwekt uit zon en wind. Spanje is op dit moment een van de koplopers in Europa op het gebied van duurzame energie. Op sommige dagen in mei is er zoveel zonne-energie dat de stroomprijs negatief wordt. Producenten betalen dan om stroom op het net te mogen zetten.

En toch stijgt de rekening.

Wat je er zelf aan kunt doen

Spanje werkt met piek- en daltarieven. Tussen tien en twee ’s middags en tussen zes en tien ’s avonds is stroom het duurst. ’s Nachts en in het weekend is hij goedkoper. Wie zijn wasmachine, vaatwasser en boiler daarop instelt, merkt dat op de rekening.

Zonnepanelen zijn in Spanje inmiddels aantrekkelijker dan ooit. De beruchte zonbelasting is afgeschaft. Wie overtollige stroom teruglevert aan het net krijgt daar een vergoeding voor. Voor een huis aan de Costa, met veel dak en veel zon, zijn de terugverdientijden de afgelopen jaren flink korter geworden.

Een thuisbatterij erbij maakt je nog een stap onafhankelijker. Niet goedkoop, maar de combinatie van panelen en opslag betekent dat je de piekuren grotendeels kunt omzeilen met je eigen stroom.

Hoe het verder gaat

Vorig jaar schreef ik ook al geregeld over slimme energie-oplossingen. De komende maanden kijken we verder: naar wat Spanje doet als energieland, naar wat dat betekent voor wie hier woont, en naar de keuzes die je als huiseigenaar kunt maken. Niet omdat het moet, maar omdat de rekening elke maand weer op de mat valt.

Die middag van vorig jaar duurde maar een paar uur. De vraag die hij opriep, bleef toch hangen. De stroomprijs in Spanje zet je aan het denken. En misschien is dat precies de bedoeling.