Het menu del día kost nu 14 euro. En dat is nog goedkoop.

Het restaurant waar ik jarenlang lunchers zat is nu een tapasbar. Geen krijtbord meer met twee opties per gang. Geen karaf wijn die vanzelf op tafel verschijnt. Terrasbezetting het hele jaar door, maar geen menu del día meer. De eigenaar zei vorig jaar dat hij er niet meer mee uit kon. Te veel werk, te weinig marge.

Verdubbeling

Dat is geen uitzondering. Sinds 2010 zijn restaurants in de meeste Spaanse regio’s niet langer verplicht een dagmenu aan te bieden. Veel zijn ermee gestopt. De prijs van degene die nog wel bestaan steeg van zes euro bij de invoering van de euro naar gemiddeld veertien euro nu. Een verdubbeling in twintig jaar. Nog steeds een koopje voor drie gangen met brood en een drankje, maar het gat met de jaren negentig is groot.

Het menu del día begon als overheidsmaatregel. Franco introduceerde het in 1964, midden in de Spaanse toeristische boom. Elk restaurant moest een betaalbaar menu aanbieden: voorgerecht, hoofdgerecht, dessert, brood en een kwart liter wijn. Bedoeld voor toeristen, maar al snel het middagmaal van de werkende Spanjaard. De monteur, de notarisassistente, de leraar. Elke dag, om twee uur, drie gangen.

Kortere lunchpauze

Dat ritme verdwijnt. Meer bedrijven korten de lunchpauze in. De gig-economie kent geen betaalde lunchpauze. En de toeristische druk op de centra van populaire plaatsen drijft de echte menu’s weg naar de zijstraten en volkswijken waar de eigenaar de huur nog kan betalen.

Wie het wil vinden, vindt het nog. Maar je moet iets meer lopen dan vroeger. Een straat voorbij het terras met de Engelse menukaart, langs de bar waar niemand Engels spreekt en het krijtbord buiten hangt met twee opties die je niet allemaal begrijpt. Daar staat de karaf wijn nog vanzelf op tafel.

Veertien euro. Drie gangen. Voor wie geen haast heeft.