Vroege wijnoogst: de druiven konden de zomer niet bijbenen

Bij Monóvar staan de tractoren dit jaar al voor zonsopgang bij de wijngaarden, koplampen aan, uren voordat de eerste hitte van de dag komt. Vroeger was dat ondenkbaar in de Vinalopó-vallei. Dit jaar niet. De vroege wijnoogst heeft het hele ritme van de druivenpluk door elkaar gegooid, en niemand hier is daar nog verbaasd over.

Wat er gebeurt is niet lokaal, het is landelijk. Door de aanhoudende hittegolven in juni en juli is de wijnoogst in vrijwel heel Spanje dit jaar tien tot vijftien dagen vervroegd ten opzichte van een gemiddeld jaar. Sommige wijnhuizen begonnen zelfs al eind juli met plukken, iets wat in hun eigen geschiedenis nog nooit is voorgekomen. De druif rijpt sneller dan de planning van de bodega kan bijbenen, en dat verandert meer dan alleen een datum op de kalender.

Suiker en zuur

Het gaat om suiker en zuur. Een druif die te snel rijpt in de hitte, bouwt suiker op voordat het zuur eruit is, en dat zuur is precies wat een wijn fris en drinkbaar houdt. Wachten tot de druif klaar is volgens het oude schema betekent nu vaak: te laat zijn. Dus wordt er vroeger geplukt, en op sommige plekken zelfs ’s nachts, met verlichte kratten en koplampen op de trekker, zodat de druif koel de pers in gaat in plaats van warm van de middagzon.

In de Vinalopó, waar de monastrell de belangrijkste druif is, voelen de oudste wijnboeren de vroege wijnoogst het scherpst aan. Zij die al veertig jaar hetzelfde perceel bewerken, zeggen dat de druivenpluk nog nooit zo vroeg is geweest als dit jaar. Niet een beetje vroeger. Weken vroeger.

Mercado de la Vendimia

En dat botst met iets heel anders: de festiviteiten. Het Mercado de la Vendimia in Monóvar, het jaarlijkse feest waarbij de hele stad de druivenoogst viert met muziek, ambacht en gastronomie, wordt traditioneel pas eind november gehouden. Dat betekent dat het feest dit jaar drie maanden na de daadwerkelijke oogst plaatsvindt, in plaats van eromheen. De viering komt achter de feiten aan.

Voor wie hier woont en straks een glas wijn uit de Vinalopó opentrekt, verandert er weinig aan de smaak, althans niet dit jaar. De bodega’s hebben hun handelingen aangepast, niet hun kwaliteit. Voor de horecazaken langs de kust die dit najaar hun wijnkaart vernieuwen, betekent het vooral dat de nieuwe jaargang eerder binnenkomt dan gepland. Maar de klok waarop dit hele gebied al generaties draait, tikt merkbaar anders. In de kelders staat de most nu al te gisten. Het feest moet nog drie maanden wachten om dat te vieren.