Lavendel en gezondheid: wat de wetenschap zegt en wat je er zelf mee doet

De lavendel in de tuin ruik ik voor ik hem zie. Op warme ochtenden, als de lucht nog niet beweegt, hangt de geur gewoon op de stoep. De werking van lavendel op je gezondheid is concreter dan een vaag gevoel van welzijn.

In juli bloeit hij het hardst, en dit jaar verwacht men dat het seizoen eerder piekt dan normaal. In Brihuega staan de velden op dit moment in volle bloei. Maar je hoeft niet naar Guadalajara te rijden om te begrijpen wat lavendel met je doet.

Wetenschappelijk onderbouwd

Het zit in de vluchtige verbindingen die de plant afgeeft: linalool en linalylacetaat. Die activeren via de reukzenuw het parasympathisch zenuwstelsel, het deel van je zenuwstelsel dat je lichaam in ruststand zet. De hartslag daalt, de spieren ontspannen, cortisol neemt af. Dat is geen placebo en geen folklore. Er zijn meerdere klinische studies die laten zien dat lavendelolie de slaapkwaliteit verbetert en angstgevoelens vermindert, vergelijkbaar met lage doses anxiolytica bij milde klachten.

Het verschil tussen de toepassingen is wel relevant. Gedroogde lavendel in een zakje bij je kussen geeft een subtiel en langdurig effect. Etherische olie, een paar druppels op het kussen of in een diffuser, is geconcentreerder en werkzamer. Verse plant in de tuin geeft effect als je er direct langs loopt of de takjes aanraakt. Voor de sterkste werking op slaap is de olie de meest effectieve vorm.

Planten met vergelijkbare eigenschappen

Wat ik verder ontdekt heb is dat de tuin hier vol staat met planten die vergelijkbare eigenschappen hebben. Rozemarijn verhoogt aantoonbaar de concentratie en het geheugen door de stof 1,8-cineol. Jasmijn heeft een ontspannende werking die op slaapkwaliteit vergelijkbaar is met lavendel, al is er minder onderzoek naar. Oregano bevat carvacrol, een stof met ontstekingsremmende eigenschappen die intern werkt als je het eet, niet alleen als je eraan ruikt.

Geen supplementen, geen drogisterij. Gewoon de tuin. De lavendel staat nog. Ik heb vannacht goed geslapen.