Rijden in het donker: de klok ging terug, de step zonder licht blijft

Zondag om kwart over zes reed ik de rotonde bij het sportveld op en keek ik links, rechts en nog eens links, zoals het hoort. Toch zat er ineens een step naast mijn portier. Donkere jas, geen licht, de jongen keek naar zijn telefoon. Een week eerder was het op dat uur nog licht geweest, dus ik had het kunnen weten. Zo begint rijden in het donker elk jaar, op de zondag dat de klok teruggaat. De rest van het land noemt dat november.

Een uur eerder donker

Zaterdagnacht ging de klok om drie uur terug naar twee en verdween het avondlicht. In Alicante ging de zon zaterdag om elf over zeven onder, zondag om tien over zes en half november om kwart voor zes. ’s Ochtends krijg je een uur licht cadeau, maar je betaalt het terug in de spits: kantoor uit, kinderen halen, boodschappen. De route die je in september bij daglicht reed, rijd je nu bij nacht, met dezelfde snelheid en dezelfde gewoontes. Gefeliciteerd.

De voetganger in zwart, de fietser zonder achterlicht en de Seat met één koplamp waren er in juli ook al. Je zag ze alleen, want het was licht. Nu zie je ze pas als je er bijna overheen rijdt.

Wat de agent wil zien

Die jongen had zijn zaakjes dus niet op orde, en dat mag geld kosten. Voor steps geldt sinds 1 oktober een minimumleeftijd van vijftien jaar, een goedgekeurde helm en in het donker een hesje of ander reflecterend materiaal. Zonder helm of hesje riskeer je volgens de DGT 200 euro. Het licht moet ’s avonds al branden. Dat het ook overdag permanent aan moet, volgt pas op 1 oktober 2027. Fietsers moeten in het donker en in tunnels licht voor en achter voeren, en wie dat vergeet kan eveneens 200 euro betalen.

Of ze je ook echt aanhouden? In Alicante is de Policía Local al maanden bezig met stepcontroles op helm, hesje, licht, verzekering en leeftijd. Hoe vaak ze elders op jouw rotonde staan, weet ik niet. Ik reken er in elk geval niet op dat ze de jongen op zijn telefoon voor mij oplossen.

Het inhalen is ook veranderd

Een regel die in het donker pas goed doorwerkt: buiten de bebouwde kom moet je bij het inhalen van fietsers, steps, bromfietsen en voetgangers sinds 1 oktober minstens twintig kilometer per uur onder de toegestane snelheid zakken en anderhalve meter opzij houden. Bij meerdere rijstroken per richting ga je helemaal over naar de andere baan. Op een donkere weg zie je iemand zonder licht vaak pas op het laatste moment, en dan heb je die twintig kilometer niet meer op tijd van het gas gehaald. Rijd daarom op die wegen de eerste weken eerder rustiger dan je denkt nodig te hebben.

Ik vertrek zelf een kwartier eerder en kijk bij een rotonde eerst naar het donkere stuk rechts. Het verlichte stuk voor je ziet iedereen vanzelf. Bij een zebrapad met stoplicht, waar sinds 1 oktober het knipperlicht niet meer samenvalt met groen voor voetgangers, geldt hetzelfde voor de voetganger in zwart.

De step verdween tussen twee lantaarnpalen, een donkere vlek op weg naar huis. Pas bij de tweede lantaarn zag ik de reflector op zijn achterwiel. Dat was dan het hele verlichtingsplan.