Spanje maakt het. Een ander verkoopt het verhaal.

Ik scrollde begin april langs een post die me bleef hangen. Drie voorbeelden, drie zinnen per stuk. Olijfolie. Cowboys. Wijn. De conclusie: Spain didn’t lose its culture. It just never sold it.

Ik woon hier. Ik loop langs de olijfbomen, ik drink de wijn, ik zie de velden. En ik lees dit op Instagram. Wat is dat toch, met Spanje en haar culturele verhaal?

Wat er klopt

De getallen kloppen. Spanje exporteert meer dan een miljoen ton olijfolie per jaar. Italië produceert er amper tweehonderdduizend ton, maar vraagt er meer dan twee keer zoveel voor. Niet omdat Italiaanse olijfolie beter is, maar omdat Italië een verhaal heeft gebouwd dat mensen willen geloven en voor willen betalen.

Met wijn werkt het precies zo. Spanje heeft meer wijngaard dan welk ander land ook. Maar als mensen aan goede wijn denken, denken ze aan Bordeaux.

De vaquero is misschien het meest verrassende voorbeeld. De Spaanse kolonisten brachten paarden en veeteelt mee naar Noord-Amerika. Het woord ranch komt van rancho, rodeo is Spaans, lasso ook. De Amerikaanse cowboy is voor een groot deel een Spaanse uitvinding. Alleen vertelt Hollywood wat anders.

Waarom Spanje dit verhaal zelf niet vertelt

Franco hield Spanje vier decennia lang gesloten. Terwijl andere landen na de oorlog hun cultuur exporteerden en hun imago opbouwden, stond Spanje buiten spel. Tegen de tijd dat het land weer meedeed, waren de verhalen al geschreven.

Daar komt bij dat Spanje zichzelf moeilijk als één geheel ziet. Catalonië, het Baskenland, Valencia, Andalusië: elk met een eigen taal, eigen trots, eigen producten. De energie gaat naar binnen, niet naar buiten.

Wat er intussen gebeurt

Op sociale media vullen anderen dat gat. In het Engels, voor een internationaal publiek, met een scherpte die Spanje zelf zelden toont. Ze vertellen het verhaal dat hier al eeuwen ligt maar nooit systematisch is opgeëist.

Ik woon hier en lees het van mijn telefoon.

Dat zegt iets over het verhaal. En ook over wie het culturele verhaal van Spanje vertelt.