Las Fallas begint niet op 19 maart

Begin deze week reed ik Valencia in en parkeer ik ergens in het centrum. Geen bijzondere reden, geen agenda. Ik wil alleen kijken. En dan zie ik haar: een meisje van een jaar of twaalf, in volledig traditioneel Fallas-kostuum, schooltas op de rug, lopend over een gewone stoep alsof er niets aan de hand is. Haar moeder naast haar, koffie in de hand. Het is 8:47 uur.

Dat is Las Fallas. Niet het vuur op 19 maart, niet de Nit del Foc, niet de mascletà die je ribben raken. Het begint hier, in een meisje dat gewoon naar school gaat in een jurk die uren heeft gekost om aan te trekken.

De stad verandert in stilte

Wie Valencia begin maart bezoekt, ziet het al. Op pleinen en straathoeken staan de eerste fallas-beelden, pas neergezet in de afgelopen dagen. De grote satirische sculpturen van papier-maché en hout zijn maandenlang binnenshuis gebouwd door de casal fallers, de lokale verenigingen die het hele jaar voor dit moment leven. Tussen 1 en 4 maart worden ze naar buiten gebracht en op hun plek gezet. Sommige zijn nog omringd door gereedschap en kratten, mannen op steigers werken de laatste details af. Maar ze staan er. Groot, kleurrijk, onverwacht om een hoek.

Vanaf 1 maart klinkt elke dag om 14:00 uur de mascletà op de Plaza del Ayuntamiento. Geen lichtshow, geen muziek. Puur geluid. Knalvuurwerk dat in een zorgvuldig opgebouwd ritme wordt afgestoken, totdat het plein trilt en je keel droog aanvoelt. De eerste keer is het een schok. De tweede keer sta je er al op te wachten.

Waarom je niet hoeft te wachten tot 19 maart

De meeste mensen die Las Fallas willen meemaken, plannen hun reis rond de climax: 17, 18 of 19 maart, wanneer de optochten, het bloemenoffer aan de Virgen de los Desamparados en de grote verbranding plaatsvinden. Begrijpelijk. Maar wie midden maart komt, deelt dat idee met heel veel anderen. Hotels zijn volgeboekt, de stad is overvol en een mascletà meemaken betekent een uur van tevoren een plek veroveren.

Een weekend begin of half maart is anders. De beelden staan er al, de mascletàs klinken elke dag, en Valencia ademt het feest zonder dat het nog is ontploft. Je kunt rustig door de straten lopen, van beeld naar beeld, en zien wat de casal fallers hebben gemaakt. Elk beeld heeft een thema, een boodschap, soms scherp politiek, soms absurdistisch grappig. Er zijn ook kleine kinderfallas naast de grote. En overal zijn cafés die vol zitten met mensen die precies hetzelfde doen als jij: kijken, koffie drinken, wachten op wat komen gaat.

Het feest dat nooit stopt

Vorig jaar schreef ik voor het eerst over Las Fallas, over wat het is en waarom je het moet meemaken. Dat verhaal staat nog op deze site. Maar wat ik toen niet goed heb kunnen overbrengen, is hoe vroeg het begint. Hoe een stad van een miljoen mensen zich langzaam instelt op iets groots. Hoe een meisje van twaalf op een gewone ochtend haar kostuum aantrekt alsof het de normaalste zaak van de wereld is.

Spanje laat zich niet haasten. En Las Fallas ook niet.