Elektrolyten: waarom water alleen niet genoeg is

Naar aanleiding van dat verhaal over wandelen in de zomer, waarin ik al even liet vallen dat water met een snufje zout beter werkt dan gewoon water, kreeg ik best wat vragen terug. Wat zijn elektrolyten nou eigenlijk precies, en waarom is puur water dan niet gewoon genoeg?

Op een middag in juli dronk ik binnen twee uur anderhalve liter water en voelde me daarna nog steeds duizelig. Dat klopte niet met wat ik had geleerd: drink genoeg, en het komt goed. Ik belde mijn zus, die verpleegkundige is, en zij zei binnen tien seconden wat er mis was. Ik had alleen water aangevuld, geen zout.

Waarom water alleen niet werkt

Als je zweet, verlies je niet alleen vocht. Je verliest natrium, kalium en magnesium, de mineralen die je zenuwen en spieren laten functioneren. Drink je dat verlies alleen met puur water aan, dan verdun je wat er nog aan elektrolyten in je bloed zit verder, en daar word je juist duizeliger van in plaats van beter. In de medische wereld heet dat hyponatriëmie, en het komt vaker voor bij mensen die “gezond” heel veel water drinken dan bij mensen die te weinig drinken.

Wat er wél in moet

Een simpele oplossing bestaat al honderd jaar en staat in elke Spaanse apotheek: suero oral, de orale rehydratieoplossing die eigenlijk voor kinderen met diarree is ontwikkeld maar precies de juiste verhouding zout, kalium en glucose bevat om vocht sneller op te nemen dan puur water. Thuis maak ik een goedkope versie zelf: een liter water, een halve theelepel zout, zes theelepels suiker, een scheutje sinaasappelsap voor de kalium en de smaak.

Sportdrank is niet hetzelfde

De felgekleurde sportdranken uit de supermarkt lossen dit niet automatisch op. Veel van die dranken zitten vol suiker maar mager aan elektrolyten, gemaakt voor smaak, niet voor herstel. Check het etiket op natrium per honderd milliliter in plaats van op de kleur van het blikje.

Mijn zus zei dat ik voortaan gewoon een snufje zout in mijn waterfles moest gooien op hete dagen, niets ingewikkelds. Ik doe het nu standaard. Duizelig ben ik sindsdien niet meer geweest, ook niet na anderhalve liter in twee uur.