Rijpe watermeloen: het geluid dat nooit liegt

Op de markt in Jávea staat een vrouw achter een piramide watermeloenen, en ze doet iets wat ik nooit heb geleerd maar wel duizend keer heb gezien. Ze tikt. Middelvinger tegen de schil, twee keer, drie keer, en luistert alsof de meloen haar iets influistert. Dan knikt ze, of schudt ze haar hoofd, alsof ze een rijpe watermeloen op het gehoor herkent nog voordat de klant er iets over zegt.

Ik heb het jarenlang verkeerd gedaan. Ik keek naar de kleur, naar de vorm, naar hoe zwaar hij aanvoelde in mijn handen, en kocht op basis van een gevoel dat achteraf nergens op sloeg. Allemaal signalen die net iets te weinig zeggen. Je herkent hem aan het geluid dat hij maakt als je erop klopt, niet aan hoe hij eruitziet of hoe zwaar hij voelt.

Klop

De klop moet hol klinken, diep, bijna als een kleine trommel. Klinkt het dof of hoog, dan is de meloen niet klaar of juist alweer over zijn hoogtepunt heen, want een rijpe watermeloen klinkt anders dan een onrijpe. Het kost een paar mislukte pogingen voor je het verschil hoort, maar zodra je het een keer goed hebt gehoord, vergeet je het niet meer. Ik heb er zelf een paar seizoenen over gedaan, met wisselend succes en een paar teleurstellende toetjes.

Vlek

Er is nog een tweede teken, minder bekend maar minstens zo betrouwbaar. Aan de onderkant van de meloen, waar hij op de grond heeft gelegen, zit een vlek. Wit betekent te vroeg geplukt. Geel, het liefst een beetje dieper geel dan citroengeel, betekent dat de zon zijn werk heeft gedaan voordat de meloen van het veld ging. Sommige verkopers draaien de meloen expres om zodat je die vlek meteen ziet, anderen laten je zelf zoeken en kijken toe of je het weet te vinden.

De staart telt ook mee, al kijkt bijna niemand ernaar. Een groene, verse steel wijst op een vrucht die net van de plant komt maar de tijd niet heeft gehad om zoet te worden. Een droge, ingedeukte steel hoort bij een meloen die wel die tijd heeft gekregen. En dan is er nog het gewicht, niet in verhouding tot wat je verwacht maar in verhouding tot zijn eigen formaat: twee meloenen van gelijke grootte, waarvan er eentje merkbaar zwaarder aanvoelt, dat is vocht en dus rijpheid.

Zout

Wat de meeste mensen die hier net wonen niet weten: watermeloen wordt hier ook met zout gegeten. Niet gesuikerd, niet met munt, gewoon een snufje zout over het rode vruchtvlees. Het klinkt tegenstrijdig, maar zout doet met zoet wat het altijd doet, het maakt het zoeter in plaats van zouter. Op sommige terrassen krijg je hem zelfs als starter, in blokjes met een beetje feta en olijfolie, in plaats van als toetje achteraf, en die combinatie werkt beter dan hij op papier klinkt.

De volgende keer dat ik bij die kraam in Jávea sta, tik ik zelf tegen een paar meloenen voor ik er een uitkies, hardop tellend zoals ik de vrouw heb zien doen. Ze kijkt niet op. Ze heeft het allang door.